የጽድቅም ሥራ ሰላም ይሆናል

በፓራሻችን ቶራ ሐሼም በሰዶም ከተማና በነዋሪዎቿ ላይ ስለወሰነው ከባድ ፍርድ ትተርካለች፤ «እግዚአብሔርም በሰዶምና በገሞራ ላይ ከእግዚአብሔር ዘንድ ከሰማይ ዲንና እሳትን አዘነበ፤ እነዚያንም ከተሞች፥ በዙሪያቸውም ያለውን ሁሉ፥ በከተሞችም የሚኖሩትን ሁሉ፥ በምድርም ላይ የበቀለውን ገለበጠ» ተብሎ እንደተጻፈ።

ይህም በእነርሱ ላይ የተወሰነው በመንገድ ላይ ለሚያልፉ ድሆች በከተማቸው የእግር ጫማ መርገጫ እንኳ መስጠትን የሚከለክል ሕግ ስላወጡ ነው፤ «ወደ እኛ የሚመጡት ገንዘባችንን ለማጉደል ብቻ ስለሆነ መንገደኞች ለምን ያስፈልጉናል?» አሉ፤ እንዲያውም ለድሃ በቁራሽ እንጀራ እጁን ሲደግፍ የሚያዝ ሁሉ በእሳት እንዲቃጠል አወጁ።

ከዚህ እንማራለን፦ ድሆችን ከእርሱ የሚያስወግዱና በሰፊ እጅ ምጽዋት ከመስጠት የሚከለከሉ ማንኛውም ከተማ፣ ንግድ፣ ተቋም፣ ቤት ወዘተ — ሐሼምም ብርሃኑንና በረከቱን ከእነርሱ ያስወግዳል፤ መጨረሻቸውም እንደ ሰዶም ከተማ ጥፋት መፍረስና ባድማ መሆን ነው።

ለድሆች የማይሰጥ ሰው ደረጃዎቹንና ስኬቶቹን ሊያጣ ይችላል

ለድሆች ምጽዋት ስለ መስጠት ሚጽቫ የተባለው ይህ ነው፦ «አምላክህ እግዚአብሔር በሚሰጥህ ምድር ከደጆችህ በአንዱ ውስጥ ከወንድሞችህ አንዱ ድሀ ቢሆን፥ ልብህን አታጽና፥ ከድሀው ወንድምህ እጅህን አትጨብጥ፤ ነገር ግን እጅህን ፈጽመህ ክፈትለት (ፓቶሐ ቲፍታሕ)»። ከ«ፓቶሐ ቲፍታሕ» ቃላት በታች ያሉት የንባብ ምልክቶች (ጣዓሜ ሃ-ሚቅራ) «ዳርጋ ተቪር» ናቸው፤ ትርጉማቸውም በቅዱሱ ቋንቋ «ደረጃው (መሰላሉ) ይሰበራል» ማለት ነው።

ይህም ማለት፣ «ፈጽመህ ክፈት» የምትለውን ሚጽቫ የማይፈጽምና በሰፊ እጅ ለድሆች ምጽዋት ከመስጠት የሚከለከል ሰው፣ መጨረሻው በሥጋዊም በመንፈሳዊም ደረጃዎቹና ስኬቶቹ ሁሉ ይሰበሩበታል፤ ሐሼም ይጠብቀን፣ ከእነርሱ ምንም እስከማይቀር ድረስ።

በዚህም በገማራ የተተረከው ይገባናል፦ አንድ ጊዜ ራቭ ፓፓ በደረጃዎች (በመሰላል) ላይ ሲወጣ ከበታቹ ያለው ደረጃ ተሰበረ፤ ሊወድቅና ሊጎዳም ጥቂት ቀረው። ይህ ነገር ለምን እንደደረሰበት ራሱን መረመረ፤ ሒያ ባር ራቭ ሚድፍቲም «ምናልባት ድሃ ወደ አንተ መጥቶ አልመገብኸው ይሆናል» አለው። ይህም የሆነው ሒያ ከ«ፓቶሐ ቲፍታሕ» ቃላት በታች ያሉት የንባብ ምልክቶች ከላይ እንደተባለው «ዳርጋ ተቪር» — «ደረጃው ይሰበራል» — እንደሆኑ ያውቅ ስለነበረ ነው፤ ከራቭ ፓፓ እግሮች በታች ያለው ደረጃ እንደተሰበረ ባየ ጊዜ ይህ የደረሰበት ምጽዋት ከመስጠት ስለተከለከለ እንደሆነ ተረዳ።

ሰው ከሌላው ጋር እንደሚያደርገው ሐሼምም ከሰው ጋር ያደርጋል

«ፓቶሐ ቲፍታሕ» (ፈጽመህ ክፈት) ተብሎ በድርብ አገላለጽ የተባለውም፣ መምህራችን ባዓል ሼም ቶቭ «እግዚአብሔር ጥላህ ነው» በሚለው ጥቅስ ላይ በተናገረው ቅዱስ ቃል መሠረት ይብራራል፦ የሰው ጥላ እንደ ሰውየው እንቅስቃሴ እንጂ በሌላ መንገድ እንደማይንቀሳቀስ፣ እንዲሁ ሐሼም ከሰው ጋር ሰውየው ከሌላው ጋር እንደሚያደርገው በትክክል ያደርጋል። ጠቢባኖቻችንም እንዲሁ አሉ፦ ለፍጥረታት የሚራራ ሁሉ ከሰማይ ይራሩለታል፤ ይህንንም «ምሕረትንም ይሰጥሃል፥ ይምርሃልም» ከሚለው ተማሩ።

በዚህ መሠረት ቶራ «ፓቶሐ ቲፍታሕ» የሚለውን አገላለጽ የመረጠችው ለሰው እንዲህ ለመጠቆም ነው ማለት ይቻላል፦ ልቡንና እጁን ሲከፍት፣ ከገንዘቡም ለድሃው ወንድሙ ሲሰጥና ሲለግስ፣ ወዲያውኑ ሐሼም የሰማይን በሮች ሁሉ ይከፍትለታል — የጤና በሮችን፣ የመልካም መተዳደሪያ በሮችን፣ የስኬት በሮችን፣ ሌሎችንም ብዙ። የቶራ ዓላማም ይህ ነው፦ ለሌላው «ፓቶሐ» (ክፍት) ስትሆን፣ በዚያው ለራስህም «ቲፍታሕ» (ይከፈትልሃል)።

በዚህም በፓራሻችን የተተረከው ይብራራል፦ የሰዶም ሰዎች በሎጥ ጣሪያ ጥላ ሥር ሊያርፉ ስለመጡት እንግዶች (መላእክት) በሰሙ ጊዜ ወዲያውኑ «ከብላቴናው ጀምሮ እስከ ሽማግሌው ድረስ ሕዝቡ ሁሉ ከየዳርቻው ቤቱን ከበቡ»፤ «በሩንም (ሃ-ዴሌት) ሊሰብሩ ቀረቡ»፤ ከዚያም መላእክቱ በዕውርነት መቷቸው፤ «በሩንም (ሃ-ፔታሕ) ሲፈልጉ ደከሙ»።

ይህም ማለት፦ «ዳሌት» (ד) የሚለው ፊደል ደሆችንና ድሆችን (ዳሊም) ይጠቁማል፤ ምክንያቱም «ዳሌት» ከ«ዳሉት» (ድህነት) የሚለው ቃል የመጣ ነው። የሰዶም ሰዎች «በሩን (ሃ-ዴሌት) ሊሰብሩ» ፈለጉ፤ ይህም ማለት ደሆችንና ድሆችን ሊሰብሩና በከተማቸው የእግር ጫማ መርገጫ እንኳ ሊሰጧቸው አልፈለጉም ማለት ነው። የሰዶም ሰዎች እጃቸውን ለድሆች ስላልከፈቱ፣ ስለዚህ ሐሼምም የሰማይን በሮች አልከፈተላቸውም — «በሩንም (ሃ-ፔታሕ) ሲፈልጉ ደከሙ»።

በቀደሙት ትውልዶች በነበሩት በሐሲዶች ሽማግሌዎች አፍ ዘወትር የነበረውን አባባል በልብህ እጅግ በጥልቀት ጠብቅ፦ አይሁዳዊን ውደድ፤ ብሩክ ሐሼምም ይወድሃል። ለአይሁዳዊ መልካም አድርግ፤ ብሩክ ሐሼምም መልካም ያደርግልሃል። አይሁዳዊን አቅርብ፤ ብሩክ ሐሼምም ያቀርብሃል።