መንገዶቿ የደስታ መንገዶች ናቸው

ፓራሻት ቫይሽላሕ በዓይነቷ ልዩ የሆነች ፓራሻ ናት። በዚህች ፓራሻ ውስጥ ያለ እያንዳንዱ ዝርዝር የእስራኤል ሕዝብ በዔሳው ልጆችና በእስማኤል ልጆች እጅ ሥር በግዞቶች ውስጥ ሳሉ የሚያልፉባቸውን ክስተቶች ይጠቁማል፤ ከእነዚህም መካከል አሁን ያለንበትን የመጨረሻውን ግዞት ጭምር።

ስለዚህ ቅዱሱ ሽላ ለፓራሻችን በጻፈው መግቢያ እንደጠራት ፓራሻችንን «የግዞት ምሰሶ» ብሎ መጥራት ተገቢና የሚያምር ነው፤ ምክንያቱም ሙሉ በሙሉ የመጣችው በግዞት ዘመን ጸንተን ለመቆምና በሰላም ለማለፍ እንዴት መኖር እንዳለብን ልታስተምረን ብቻ ነውና።

ይህ መግቢያ የተመሠረተው የሐሼም ቅዱስ በሆነው በተከበረው ራምባን ዝ״ል ለፓራሻችን በጻፈው መግቢያ ላይ ነው፤ የቅዱስ ቃሉም ይህ ነው፦

«ይህች ፓራሻ የተጻፈችው ሐሼም ባሪያውን እንዳዳነውና ከእርሱ ከሚበረታው እጅ እንደተቤዠው ለማሳወቅ ነው… በእርሷም ውስጥ ለትውልዶች ሌላ ፍንጭ አለ፤ ምክንያቱም በአባታችን ላይ ከወንድሙ ከዔሳው ጋር የደረሰው ሁሉ በእኛም ላይ ሁልጊዜ ከዔሳው ልጆች ጋር ይደርሳል፤ እኛም የዚያን ጻዲቅ መንገድ መያዝ ይገባናል።»

ከራምባን ቅዱሳት ቃላት እንደምንማረው፣ ያዕቆብ አባታችን ሊገድለው ከፈለገው ከክፉው ዔሳው ጋር ከመገናኘቱ በፊትና በግንኙነቱ ራሱ ያደረጋቸው ሥራዎች ሁሉ በእጃቸው ሥር ስንሰደድ ከዓለም አሕዛብ ጋር እንዴት መኖር እንዳለብን ሊያስተምሩን የታሰቡ ናቸው — «እኛም የዚያን ጻዲቅ መንገድ መያዝ ይገባናል»።

ያዕቆብ ዔሳውን ለመገናኘት በሄደ ጊዜ በሦስት ነገሮች ተንቀሳቀሰ

የዚያ ጻዲቅ የያዕቆብ አባታችን ዕ״ሀ መንገድ ምንድር ነው? ይህንን በፓራሻችን ከራሺ ቃል መማር እንችላለን፤ እርሱ በሚድራሽ ያለውን የጠቢባኖቻችንን ቃል ያመጣል፤ ያዕቆብ አባታችን ወንድሙን ዔሳውን ለመገናኘት በሄደ ጊዜ ራሱን ለሦስት ነገሮች አዘጋጀ፦ ለስጦታ፣ ለጸሎትና ለጦርነት።

ይህም ማለት፦ ከሁሉ አስቀድሞ ያዕቆብ አባታችን በለዘብታ መንገድ ለመሄድና ክፉውን ዔሳውን በታላቅና በተከበረ ስጦታ ለማስታረቅ መረጠ። ለዚህም ያዕቆብ እጅግ ታላቅ ገጸ በረከት አዘጋጀ፤ እርሱም፦ «ሁለት መቶ እንስት ፍየሎች፥ ሀያ አውራ ፍየሎችም፥ ሁለት መቶ እንስት በጎች፥ ሀያ አውራ በጎችም፥ የሚያጠቡ ሠላሳ ግመሎች ከግልገሎቻቸው ጋር፥ አርባ ላሞች፥ አሥር ኮርማዎች፥ ሀያ እንስት አህዮች፥ አሥር ውርንጭሎች» ነበሩ።

ከዚሁ ጋር ያዕቆብ አባታችን የጸሎትን አገልግሎት ያዘ፤ ወደ ሐሼምም ከልቡ ጥልቀት እንዲህ ብሎ ጸለየ፦ «ከወንድሜ እጅ ከዔሳው እጅ አድነኝ፤ መጥቶ እንዳይገድለኝ እናቶችንም ከልጆች ጋር እንዳያጠፋ እኔ እፈራዋለሁና»። ያዕቆብ አባታችን ወደ ብሩክ ሐሼም ያለ እውነተኛ ጸሎት በዓለም ላይ ምንም ነገር ሊሳካ እንደማይችል ያለ ጥቂት ጥርጥር ያውቅ ነበር።

ከዚህ ሁሉ በኋላ ክፉው ዔሳው አሁንም እርሱንና ቤተሰቡን ሊጎዳ ቢፈልግ ብቻ፣ ያዕቆብ አባታችን በእርሱ ላይ ወደ ጦርነት ለመውጣትም ተዘጋጀ። ነገር ግን ያዕቆብ አባታችን ይህን አማራጭ ወደ አማራጮቹ ዝርዝር ታች ገፋው፤ ምክንያቱም ከጦርነት ምንም እንደማይገኝ ያውቅ ነበርና። በእያንዳንዱ ጦርነት መጨረሻ ለሁለቱም ተዋጊ ወገኖች በአንድነት ከባድ ኪሳራዎች አሉ — ለዘላለም የማይመለሱ የነፍሳት ኪሳራዎች፤ ስለዚህ በተቻለ መጠን ከዚህ ለመራቅ በሙሉ ኃይል መጣር ያስፈልጋል።

በእርግጥም ይህ የያዕቆብ አባታችን በለዘብታና በታላቅ ትሕትና በወንድሙ በዔሳው ፊት ያደረገው አካሄድ ሥራውን ሠራ፤ በውስጡ ያለውን የድንጋይ ልብም አቀለጠ። በዚህ ላይ ሚድራሽ የንጉሥ ሰሎሞንን ቃል ይጠቅሳል፦ «ጥበብ ከሰልፍ መሣሪያ ትሻላለች»። ይህም ማለት፣ የያዕቆብ አባታችን ጥበብ ክፉው ዔሳው ሊዋጋው ካዘጋጀው የጦር መሣሪያ ሁሉ ትሻላለች፤ ምክንያቱም ያዕቆብ አባታችን በብዙ ጥበቡ በትሕትናና በማስታረቅ መንገድ መሄድን መረጠ፤ በዚህም ዔሳው ይዞት የመጣውን የጦር መሣሪያ ሁሉ ከእጁ ለማስጣል ቻለ።

በለዘብታ መንገድና በማስታረቅ በዔሳው የጥላቻ ቅጥር ላይ ስንጥቅ መክፈት ይቻላል

ያዕቆብ ከቤተሰቡ ሁሉ ጋር መጥተው በክፉው ዔሳው ፊት በሰገዱ ጊዜ የዔሳው ርኅራኄ ለእነርሱ ተቀሰቀሰ፤ ሐሼም ይጠብቀን፣ እነርሱን ለመጉዳት የነበረውን ክፉ ሐሳብ ከልቡ አስወገደ፤ «ዔሳውም ሊገናኘው ሮጠ፥ አቀፈውም፥ በአንገቱም ላይ ወደቀ፥ ሳመውም፤ ተላቀሱም» እንደተባለው። ራሺም በዚያ እንዳብራራው፦ እነዚህን ሁሉ ስግደቶች ሲሰግድ ባየው ጊዜ ርኅራኄው ተነሣሣ።

ራሺ የረቢ ሺምዖን ባር ዮሓይን ቃል ይጨምራል፦ «ዔሳው ያዕቆብን እንደሚጠላ የታወቀ ሕግ (ሃላኻ) ነው፤ ነገር ግን በዚያች ሰዓት ርኅራኄው ተነሣሣ፤ በሙሉ ልቡም ሳመው።» ይህም ማለት፣ በቶራ ውስጥ ያለ እያንዳንዱ ሃላኻ የማይለወጥ ዘላለማዊ ነገር እንደሆነ፣ «ዔሳው ያዕቆብን ይጠላል» የሚለው እውነታም ለትውልዶች ሁሉ ዘላለማዊና የማይለወጥ ነው። ቢሆንም ያዕቆብ አባታችን ከወንድሙ ከዔሳው ጋር እንዳደረገው በለዘብታ መንገድና በማስታረቅ በመኖር በዚህ የጥላቻ ቅጥር ላይ ስንጥቅ ለመክፈት፣ በአሕዛብም ጨካኝ ልብ ውስጥ ለእስራኤል ሕዝብ ጥቂት ርኅራኄ ለማስነሣት — ለአጭር ጊዜም ቢሆን — ማሳካት ይቻላል።

እነሆም የያዕቆብ አባታችን ነፍስ ተመልሳ በቅዱሱ ታና በረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ነፍስ ውስጥ አበራች፤ ስለዚህም «ሃ-ናሲ» በሚለው ማዕረግ ጠሩት፤ ምክንያቱም ይህ ቃል «ሁ ኒጾጽ ሼል ያዕቆቭ አቪኑ» (እርሱ የያዕቆብ አባታችን ብልጭታ ነው) ለሚሉት ቃላት የመጀመሪያ ፊደላት ነው። እንዲሁም ያዕቆብ አባታችን «ሃ-ኤል ሃ-ቃዶሽ» (ቅዱሱ አምላክ) የሚለውን በረከት ስለመሠረተ፣ በዚያ አንጻር «ረቤኑ ሃ-ቃዶሽ» (ቅዱሱ መምህራችን) ተብሎ ተጠራ። የክፉው ዔሳው ነፍስም ተመልሳ በሮም ንጉሥ በአንቶኒኑስ ነፍስ ውስጥ ተወለደች።

ስለዚህ ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ለሮም ንጉሥ ለአንቶኒኑስ ያዕቆብ አባታችን ከዔሳው ጋር በተገናኘ ጊዜ በሄደበት በትክክል በዚያው መንገድ ሄደ። በሚድራሽ እንደተብራራው፣ ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ወደ ንጉሥ አንቶኒኑስ ቤተ መንግሥት መሄድ ባስፈለገው ቁጥር አስቀድሞ ፓራሻት «ቫይሽላሕ»ን ያጠና ነበር፤ ይህም በዘመኑ እንደ ያዕቆብ አባታችን ከእርሱ ጋር በትሕትና፣ በዝቅተኛ መንፈስና በመገዛት እንዲኖር ራሱን ለማስታወስ ነበር።

«ከባሪያህ ከይሁዳ»

በሚድራሽ እንዲህ ተብሎ ተነግሯል፦ አንድ ጊዜ ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ደቀ መዝሙሩን በስሙ ለንጉሥ አንቶኒኑስ ደብዳቤ እንዲጽፍ ጠየቀው። ደቀ መዝሙሩም በደብዳቤው ራስ ላይ «ከይሁዳ ሃ-ናሲ ለክቡር ንጉሥ አንቶኒኑስ» ብሎ ጻፈ። ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ይህን ባየ ጊዜ ደብዳቤውን ወስዶ ቀደደው፤ «ከባሪያህ ከይሁዳ ለክቡር ንጉሥ አንቶኒኑስ» በሚሉ ቃላት የሚጀምር አዲስ ደብዳቤ እንዲጽፍም ጠየቀው። ደቀ መዝሙሩ በንጉሡ ፊት የቶራውን ክብር ለምን እንደሚያዋርድ በጠየቀው ጊዜ ረቢ ይሁዳ እንዲህ ብሎ መለሰ፦ «ለክፉው ዔሳው ‹ባሪያህ ያዕቆብ እንዲህ ይላል› ብሎ ከላከው ከያዕቆብ አባታችን እኔ እበልጣለሁን?»

ይህ የረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ለአንቶኒኑስ ያደረገው አካሄድ በመካከላቸው ልዩ የሆነ የወዳጅነት ግንኙነትን ፈጠረ። አንቶኒኑስ ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲን በሙሉ ልቡና ነፍሱ ወደደው፤ እጅግ ታላቅ ክብርም ሰጠው፤ ጠቢባኖቻችን እንደሚተርኩት አንቶኒኑስ በየዕለቱ ረቢ ይሁዳን ያገለግለው፣ ያበላውና ያጠጣው ነበር። ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ወደ አልጋው መውጣት በፈለገ ጊዜ አንቶኒኑስ በአልጋው ፊት ጎንበስ ብሎ «በጀርባዬ ላይ ወጥተህ ወደ አልጋህ ውጣ» ይለው ነበር፤ ደግሞም «በሚመጣው ዓለም ከበታችህ ምንጣፍ እንድሆን ማን ባደረገኝ!» ብሎ ይጨምር ነበር።

በፓራሻት ቫይሽላሕና በረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ሕልፈት መካከል ያለው ግንኙነት

በዚያ ወዳጅነት ምክንያት በዚያ ትውልድ ለእስራኤል ሕዝብ ብልጽግና ሆነ። አንቶኒኑስ አባቶቹ ባለፉት ዓመታት ሁሉ ከእስራኤል የበዘበዙትን ገንዘብ ሁሉ ለእስራኤል ሕዝብ ለመመለስ በሙሉ ኃይሉ ፈለገ፤ ስለዚህ በስውር እጅግ ብዙ ገንዘብ ለረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ይሰጠው ነበር፤ ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲም በዚያ ገንዘብ የቶራ ሊቃውንትንና ድሆችን ይረዳ ነበር። በእነዚያ ዘመናት ዕዳ ያለበት አንድም የእስራኤል ሰው አልነበረም።

በዚያ ወዳጅነት ምክንያት ረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ ዓለም አቀፍ ሥራውን — የሚሽናን ስድስት ክፍሎች (ሺሻ ሲድሬ ሚሽና) ማዘጋጀትን — ለመፈጸምም ተቻለው። ይህን ሰፊ ሥራ ለማዘጋጀት ረቢ በእስራኤል ምድር ያሉትን ተማሪዎች ሁሉ መሰብሰብ አስፈለገው፤ እያንዳንዱ ከመምህራኑ የሰማውንና በቃሉ የተማረውን ሚሽና በፊቱ እንዲናገር ነው። በዚህም ረቢ ሚሽናዎቹን ሁሉ ከሁሉም ሰበሰበ፣ አስተካከላቸው፣ አጣራቸው፣ በትክክልም ጻፋቸው፣ በአርአያነት ባለው ሥርዓትም አደራጃቸው፤ ከዚህም የሚሽና ስድስት ክፍሎች ወጡ። ነገር ግን ለእነዚህ ተማሪዎች የሚተዳደሩበት እንዲኖራቸው ስለ ድካማቸውና ስለ ጥረታቸው ታላቅ ደመወዝ መክፈል እንደሚያስፈልግ የታወቀ ነው። ለእነዚህ ግዙፍ ወጪዎች የሚያስፈልገውን እጅግ ብዙ ገንዘብ ለረቢ የሰጠው የሮም ንጉሥ አንቶኒኑስ ነበር።

ፓራሻት «ቫይሽላሕ» ለረቢ ይሁዳ ሃ-ናሲ እጅግ የተወደደች ስለነበረች፣ በእርሷም መሠረት በመንገዶቹ ሁሉ ስለሄደ፣ በዚህም ምክንያት ከላይ እንደተባለው የሕይወቱን ሥራ (የሚሽናን ስድስት ክፍሎች ማዘጋጀት) ለመመሥረት ስለተሳካለት፣ የላይኛው መግቦት የሂሉላው (የሕልፈቱ መታሰቢያ) ቀን ሁልጊዜ ከዚህች ፓራሻ ጋር ተቀራርቦ እንዲውል አደረገ — በወጉ መሠረት ሕልፈቱ በኪስሌቭ ወር በ14ኛው ቀን ነበርና።

በዘመናችን ከዓለም አሕዛብ ጋር ያለው አካሄድ

በተግባር ከያዕቆብ አባታችን ዕ״ሀ አካሄድ የምንማረው ይህ ነው፦ የዳዊት ልጅ ማሺያሕ ገና እስካልተገለጠና አሁንም በአሕዛብ እጅ ሥር እየተሰደድን እስካለን ድረስ፣ ከእነርሱ ጋር በለዘብታ መንገድ መኖርና በልዩ ልዩ መንገዶች ለማስታረቅ መጣር ይሻለናል፤ ወደ ጦርነቶችም ለመውጣት አለመቸኮል ይገባናል። አሕዛብን በምግብ፣ በመድኃኒት፣ በገንዘብና በመሳሰሉት ስጦታዎች ማርካት ከተቻለ — ያለ ማመንታት ይህን ማድረግ ያስፈልጋል፤ ብቻ ጦርነቶችን እንዳናስነሣ።

በታላቅ ኀዘናችን እያንዳንዱ ጦርነት ውድ ኪሳራዎችን ያስከፍላል። በምድሪቱ ሁሉ ባሉት የመቃብር ቦታዎች በዓመታት ውስጥ በጦር ሜዳ የወደቁ የንጹሓን ወታደሮች በሺዎች የሚቆጠሩ የመቃብር ሐውልቶች ተበትነዋል። ጠቢባኖቻችን ስለ አንዲት የእስራኤል ነፍስ «ሙሉ ዓለም» ጋር የምትመዘን ናት ካሉ፣ ስለ ሺዎች የእስራኤል ነፍሳት ሲነገርማ እንዴት ይልቅ! ይህ በእርግጥ ሊገመት የማይችል ኪሳራ ነው።

የረቤኑ ሽላ ቃላትም እንዲህ ናቸው፤ የቅዱስ ቃሉም ይህ ነው፦

«የዚህች ፓራሻ ጉዳይ በያዕቆብ ላይ ብቻ እንዳልሆነ፣ ከወገቡ በሚወጡትም ላይ ጭምር እንደሆነ እወቅ፤ የአባቶች ሥራ ለልጆች ምልክት ነውና… የያዕቆብ ከዔሳው ጋር ያደረጋቸው ጦርነቶች ሁሉ ስለ ወደፊቱ ይጠቁማሉ… እርሱ ለስጦታ፣ ለጸሎትና ለጦርነት እንደተዘጋጀ፣ እኛም በዘመናችን ለዔሳው ልጆች እንዲሁ እንኖራለን። ኃይላችንም በመከራ ጊዜ ወደ ብሩክ ሐሼም ለመጸለይ በአፋችን ብቻ ነው፤ ከአሕዛብ ጋር መዋጋት ግን ለእኛ አይገባም። ነገር ግን ከእነርሱ ጋር ያለው የ‹ጦርነት› ጉዳይ — ለእስራኤል የሚማልዱ ሰዎች በንጉሡና በመሳፍንቱ ፊት ደፍረው ለእስራኤል በሙሉ ኃይላቸው እንዲጥሩ የሚገደዱበት የጥረት ብርታት ነው፤ የተቆጣ ፊት ቢያሳዩአቸውና ቢገፏቸውም ተመልሰው ይሂዱ። የግዞቱ ሕልውናና ምሰሶም ይህ ነው፤ ይህች ፓራሻ ሁሉ ጻድቁ ማሺያሕ እስኪመጣ ድረስ ለትውልዶች ናትና።»

ከግዞት ዘመን ለመዳን ሦስት ምክሮች

ቅዱሱ ሽላ ቀጥሎ እንዲህ ያብራራል፦ በእውነት የግዞትን ዘመን በሰላም ለማለፍና ከዓለም አሕዛብ እጅ ለመዳን ከፈለግን፣ ያዕቆብ አባታችን ከዔሳው ጋር ከመገናኘቱ በፊት የተዘጋጀባቸውን ሦስቱን ነገሮች — ከላይ እንደተባለው ስጦታን፣ ጸሎትንና ጦርነትን — በመንፈሳዊ ትርጉማቸው፣ ማለትም በብሩክ ሐሼም አገልግሎት፣ መያዝ አለብን፤ እነርሱም፦ ንስሐ (ቴሹቫ)፣ ጸሎትና ምጽዋት (ጼዳቃ) ናቸው፤ እነዚህም የግዞቱን ክፉ ድንጋጌ የማስወገድ ኃይል አላቸው።

ይህም ማለት፦ «ስጦታ» — ለድሆችና ለችግረኞች በሰፊ እጅና በደስተኛ ልብ የሚሰጠው ምጽዋት ነው። «ጸሎት» — እንደ ቃሉ ትርጉም፣ በጸሎት አገልግሎት መበርታትና ቤዛውን እንዲያፋጥን ከልብ ጥልቀት ወደ ብሩክ ሐሼም መጮኽ ነው። «ጦርነት» ደግሞ ንስሐ ነው፤ «ጀግና ማን ነው? ክፉ ዝንባሌውን የሚያሸንፍ» በሚለው መንገድ፣ የፈጣሪን ፈቃድ እንዲተላለፍ የሚያነሣሣውንና ከቅድስና የሚያርቀውን ክፉ ዝንባሌውን ማሸነፍ ነው። በእነዚህ ሦስት ነገሮች መበርታታችን ነው በእውነት ባለንበት በከባዱ የግዞት ዘመን የሚጠቅመን፣ ፈጥኖም ለሙሉው ቤዛነት የሚያበቃን።

በኃይል ከሚመራ ሰው ጋርም በለዘብታ መንገድ መኖር ያስፈልጋል

እነሆ ከያዕቆብ አባታችን አካሄድ ከዓለም አሕዛብ ጋር ብቻ ሳይሆን፣ በሕይወታችን ዘመን በኃይልና በዓመፅ የሚመራ የእስራኤልን ሰው «ለመጋፈጥ» በተገደድን ቁጥር እንዴት መኖር እንዳለብን መማር ያስፈልገናል። ያዕቆብ አባታችን ከእርሱ ጋር በጦርነት መንገድ ለመጀመር መቸኮል እንደማይገባን ያስተምረናል፤ ምክንያቱም ያ ኃይለኛ ሰው ከእኛ ይልቅ በጦርነቶች እጅግ ልምድ ያለው ሊሆን ይችላል፤ እንዲያውም ይህ ሊሆን የሚችል ነው — ታዲያ ይህን መከራ ለምን እንፈልጋለን?

በእንዲህ ያሉ ሁኔታዎች ከፍቅርና ከለዘብታ መንገድ መሣሪያ የበለጠ ጠንካራ መሣሪያ የለም። ብዙ ጊዜ ኃይለኛውን ሰው ከለመደው ተቃራኒ በሆነ አቀራረብ ስንቀርበው — ፊታችንን ስናበራለት፣ በለዘብታና በሚያስደስት ቋንቋ ስንነግረው፣ እጁን በሞቀ ሁኔታ ስንጨብጠው፣ ስናቅፈውና ስንስመው ወዘተ — በውስጡ ያለውን የድንጋይ ልብ ለማቅለጥና መሣሪያውን ከእጁ ለማስጣል ማሳካት ይቻላል። ሁልጊዜ ማስታወስ ያለብን፦ በለዘብታ መንገድ፣ በብሩህ ፊትና በጣፋጭ አንደበት መያዝ ታላላቅ ቅጥሮችን እንኳ የመጣል ኃይል አለው።

ከዚህም በላይ፦ ብዙ ጊዜ ኃይለኛውን ሰው በለዘብታ መንገድ ስንይዘው፣ በእውነት እንደሚታሰበው ያህል ኃይለኛና ዓመፀኛ እንዳልሆነ ድንገት ይገለጣል። በድንገት ከደረቅ ፊቱና ከጡንቻማ ሰውነቱ ሽፋን በታች፣ የሆነ ቦታ ላይ ድንቅ፣ ለስላሳ ነፍስ ያለው፣ ንጹሕና ርኅሩኅ ልብ ያለው አይሁዳዊ ተደብቆ እንዳለ ግልጽ ይሆናል፤ እርሱም በቅዱሱ ሕዝባችን ምልክቶች ያጌጠ ነው፦ «ርኅሩኆች፣ ዓይናፋሮችና ቸርነትን የሚያደርጉ»። በውስጡ ያለውን ብርሃን ከሁሉ የደበቁትን ሽፋኖች ሁሉ ከእርሱ ለማስወገድ ያስቻሉት ለእርሱ ያበራናቸው የለዘብታ መንገዶች፣ ብሩህ ፊትና የፍቅር አያያዝ ናቸው።

ከዓመፀኛ ሰው ጋር ስለሚደረግ አካሄድ ድንቅ ታሪክ

በዚህ ረገድ በቀድሞዋ ኢየሩሳሌም ከገበያዎቿ በአንዱ የሆነ ታሪክ ይነገራል። በዚያ ገበያ እጅግ ዓመፀኛ የሆነ ሰው ዘወትር ይዞር ነበር፤ በገበያው ባሉት ሱቆች መካከል እያለፈ ያለ ፈቃድ ከእያንዳንዱ ሱቅ እጁ የደረሰበትን ሁሉ ይወስድ ነበር፤ ያለ ክፍያ እንደሆነማ ግልጽ ነው። ከአንዱ ቲማቲም፣ ከአንዱ ኪያር፣ ከአንዱ የተጋገሩ ነገሮችን፣ እንዲሁም በዚያ መንገድ ይወስድ ነበር።

ይህ ሰው ዓመፀኛ ስለነበረ ፍርሃቱ በሁሉ ላይ ወድቆ ነበር። ስለዚህ ከነጋዴዎቹ አንድም ሰው ከሱቁ ምንም እንዳይወስድ ሊከለክለውና ክፍያ ሊጠይቀው አልደፈረም። ነጋዴዎቹ ይህን ሁኔታ በፍቅር መቀበል ያለበት የሰማይ ፍርድ አድርገው መቁጠርን መረጡ፤ በእርግጥ በእነርሱ ጉዳት የሚያበቁ ግጭቶች ውስጥ ከእርሱ ጋር ላለመግባት።

አንድ ቀን አንዲት መበለት ሴት ወደዚያ ገበያ መጥታ የዶሮ እንቁላል የምትሸጥበት ትንሽ ሱቅ ከፈተች። ከዚህ ሽያጭ ለመበልጸግ እንደማትጠብቅ የታወቀ ነው፤ ዓላማዋ ሁሉ ለእንጀራ የተራቡትን ወላጅ አልባ ልጆቿን ለመመገብ ጥቂት መተዳደሪያ ማግኘት ብቻ ነበር። መበለቲቱ ሱቋን ከከፈተች ከጥቂት ቀናት በኋላ ያ ዓመፀኛ ሰው «እንደ አጋጣሚ» በገበያው ሱቆች መካከል ይመላለስ ነበር፤ እንደ «ቅዱስ ያልሆነው» ልማዱም እንደለመደው እጁ የደረሰበትን ሁሉ መውሰድ ጀመረ።

ወደ ድሃዋ መበለት ሱቅም ደረሰ፤ በዚያ ግን ያልለመደውን ነገር ገጠመው፦ በሱቁ ካሉት የእንቁላል ትሪዎች በአንዱ ላይ እጁን አድርጎ ያለ ክፍያ ወስዶ መንገዱን ሊቀጥል ሲል፣ መበለቲቱ በድንገት በታላቅ ድምፅ ጮኸችበት፦ «አንተ ባለጌ! ትሪውን ወዲያውኑ በቦታው መልስ፤ ያለዚያ ውድ ዋጋ ያስከፍልሃል።» «ውድ ዋጋ ያስከፍለኛል?!» — ሰውየው በሳቅ ተንከባለለ — «ስለ እኔ እንዳልነገሩሽ ይመስላል» ብሎ ጨመረ። ትሪውን ወስዶ ሄደ። መበለቲቱ ግን በምንም መንገድ ተስፋ አልቆረጠችም። ወደ ቤት ዲን (የቶራ ፍርድ ቤት) ሄዳ ዳኞቹ ያንን ኃይለኛ ሰው ወደ ቶራ ፍርድ እንዲጠሩት ጠየቀች።

ዳኞቹ ሊያረጋጓት ሞከሩ፤ የእንቁላሉን ትሪ ዋጋ ከኪሳቸው ለመክፈልም ተዘጋጁ — «እንዲህ ያለውን ዓመፀኛ ሰው ማን መዳኘት ይፈልጋል?» ብለው በልባቸው አሰቡ። መበለቲቱ ግን ያንን ሰው ወደ ቶራ ፍርድ እንዲጠሩት በአቋሟ ጸናች።

ሌላ አማራጭ ስላልነበራቸው ዳኞቹ እንዲሁ አደረጉ። ሰውየው ወደ ቤት ዲን መጣ፤ ዳኞቹም የወሰደውን መክፈል እንዳለበት ፈረዱ። ወዲያውም የተጠየቀውን ገንዘብ ከኪሱ አውጥቶ ለመበለቲቱ ሰጣት፤ ነገር ግን ከቤት ዲኑ ከመውጣቱ በፊት ላደረሱበት ብዙ ውርደት «የሚከፍላቸው» ቀን እንደሚመጣ ለዳኞቹ አሳወቃቸው።

ከአንድ ሳምንት በኋላ ከዳኞቹ አንዱ ከጥቂት ደቀ መዛሙርቱ ጋር በኢየሩሳሌም ካሉት ምኩራቦች በአንዱ ትምህርት (ሺዑር) ለመስጠት ሄደ። በመገረምም በመንገዱ ጫፍ ያ ኃይለኛ ሰው ወደ እነርሱ ሲመጣ አዩ።

በእርግጥ ሊሆን ካለው ነገር የተነሣ ድንጋጤና ፍርሃት በደቀ መዛሙርቱ ላይ ወደቀ። መምህራቸው ወደ መደበቂያ ስፍራ እንዲሸሽም ሐሳብ አቀረቡ፤ ረቢው ግን እጅግ የተረጋጋ ነበር፤ እንዲህም አላቸው፦ «በከንቱ ትፈራላችሁ። በእኔ አስተያየት ይህ ሰው ሁሉም እንደሚሉት ዓመፀኛ አይደለም። ደግ፣ ለስላሳና መልካም ጠባይ ያለው ሰው ይመስለኛል፤ ምክንያቱም በቤት ዲን እንዲከፍል በፈረድንበት ጊዜ ወዲያውኑ ከፈለ፤ ፈጽሞም አልተቃወመም።»

ወደዚያ ኃይለኛ ሰው መቅረባቸውን ቀጠሉ። የደቀ መዛሙርቱ ፊት ከፍርሃትና ከድንጋጤ የተነሣ ገርጥቶ ሳለ፣ የረቢው ፊት ግን ከደስታ የተነሣ አንጸባረቀ፤ በክቡር ብርሃንም አበራ። ከዚያም እጅግ እንግዳ የሆነ ነገር ሆነ። ኃይለኛው ሰው ደቀ መዛሙርቱን ይዞ በብርቱ መታቸው፤ መበለቲቱን እንዲከፍል የፈረደበትን ረቢውን ራሱን ግን ፈጽሞ አልነካውም። ኃይለኛው ሰው ቁጣውን በእነርሱ ላይ ከጨረሰ በኋላ መንገዱን ቀጥሎ ሄደ።

ወዲያውም ደቀ መዛሙርቱ መምህራቸውን በመገረም ጠየቁት፦ «ይህ ኃይለኛ ሰው የመታን ምን በደልን? ምንስ ኃጢአት ሠራን? ምንም ክፉ ነገር አላደረግንበትም። ወደ ፍርድ የጠራውንና ገንዘብ ያስከፈለውን ክቡር ረቢውን ግን ለክፉ አልነካውም!»

ረቢውም በጣፋጭ አንደበት እንዲህ ብሎ መለሰላቸው፦ «ያንን ሰው ከሩቅ ባያችሁት ጊዜ በእርሱ ላይ መልካም ያልሆኑ ሐሳቦችን አሰባችሁ። በበደል ሚዛን ፈረዳችሁበት፤ ክፉና ጨካኝ ሰው እንደሆነም በአእምሯችሁ ወሰናችሁ። ስለዚህ የእርሱም ልብ በእናንተ ላይ በዚያው ስሜት ተቀሰቀሰ፤ ስለዚህም በጭካኔ አደረገባችሁ፣ መታችሁም።

በአንጻሩ እኔ ከሩቅ ባየሁት ጊዜ በመልካም ዓይን ተመለከትሁት፤ በበጎ ሚዛንም ፈረድሁለት። በልቤ ለእርሱ የፍቅር ስሜት አስነሣሁ፤ መልካምና ርኅሩኅ ሰው እንደሆነም በአእምሮዬ ወሰንሁ። ስለ እርሱ መልካም ስላሰብሁና ለእርሱ ፍቅር ስለተሰማኝ፣ የእርሱም ልብ ለእኔ በፍቅርና በርኅራኄ ተቀሰቀሰ፤ ስለዚህም በእኔ ላይ ምንም ሊያደርግ አልቻለም።»