የቤተሰብ ማዕቀፍ ክብር

በፓራሻችን የመጀመሪያ ጥቅሶች ውስጥ ስለ ያዕቆብ አባታችን ሕልም እናነባለን፤ በዚያም «እነሆ፥ መሰላል በምድር ላይ ተተክሎ፥ ራሱም ወደ ሰማይ ደርሶ፥ እነሆም፥ የእግዚአብሔር መላእክት ይወጡበት ይወርዱበትም ነበር» የሚለውን ለማየት በቃ። በዚህ ሁኔታ ያዕቆብ አባታችን መላእክትን ያያቸው በሕልም ብቻ ነበር እንጂ በእውን አልነበረም።

በአንጻሩ በፓራሻችን የመጨረሻ ሁለት ጥቅሶች ቶራ እንዲህ ትላለች፦ «ያዕቆብም በመንገዱ ሄደ፥ የእግዚአብሔርም መላእክት ተገናኙት። ያዕቆብም ባያቸው ጊዜ፦ ይህ የእግዚአብሔር ሠራዊት ነው አለ፤ የዚያንም ስፍራ ስም መሃናይም ብሎ ጠራው»። በዚህ ሁኔታ ያዕቆብ አባታችን መላእክትን በእውን፣ ፊት ለፊት ለማየት በቃ።

ከዚህም በተጨማሪ፦ በፓራሻችን መጀመሪያ ያዕቆብ አባታችን መላእክትን በሌሊት ሕልም ሲያያቸው፣ እንዳይጎዱት ሐሼም ከእነርሱ እንዲጠብቀው አስፈልጎት ነበር፤ በሕልሙ «እነሆም፥ እግዚአብሔር በላዩ ቆሞ ነበር» እንደተባለው። ራሺም ሐሼም መላእክቱ ከቅናታቸው የተነሣ እንዳይጎዱት ሊጠብቀው በያዕቆብ ላይ ቆሞ ነበር ማለት እንደሆነ ያብራራል። በአንጻሩ በፓራሻው መጨረሻ ያዕቆብ አባታችን መላእክትን በእውን ሲያያቸው ከእነርሱ ጥበቃ ፈጽሞ አላስፈለገውም፤ ምክንያቱም ሊጎዱት ምንም ኃይል አልነበራቸውም።

ልንረዳ የሚገባን ይህ ነው፦ በፓራሻችን መጀመሪያ በነበረው መንፈሳዊ ደረጃውና ሁኔታው — በዚህም ምክንያት መላእክትን በሕልም ብቻ ለማየት ይገባው ነበር፤ በዚያን ጊዜም ሐሼም ከእነርሱ እንዲጠብቀው አስፈልጎት ነበር — እና በፓራሻው መጨረሻ በነበረው መንፈሳዊ ደረጃውና ሁኔታው — በዚህም ምክንያት መላእክትን በእውን ለማየት ይገባው ነበር፤ በዚያን ጊዜም ፈጽሞ አልፈራቸውም — መካከል በያዕቆብ አባታችን ላይ ምን ለውጥ ተከሰተ?

የያዕቆብ ጋብቻ ወደ «ሰው» ደረጃ ለወጠው፤ በእርሱም ምክንያት መላእክትን በእውን አየ

መልሱ ይህ ነው፦ በጠቢባኖቻችን ቃል መሠረት ያላገባ ሰው ፈጽሞ «ሰው» (አዳም) ተብሎ አይጠራም፤ «ወንድና ሴት አድርጎ ፈጠራቸው … ስማቸውንም አዳም (ሰው) ብሎ ጠራ» እንደተባለው። ይህም ማለት ሁለቱ በአንድነት ብቻ «አዳም» ተብለው ይጠራሉ ማለት ነው። እንደዚሁም በቅዱሱ ዞሃር ተብራርቷል፤ የቅዱስ ቃሉም ይህ ነው፦

«ወንድና ሴት ሆኖ የማይገኝ ‹ግማሽ አካል› ይባላል፤ በረከትም በተጎዳና በጎደለ ነገር ላይ አታድርም፤ በሙሉ ስፍራ፣ በሙሉ ነገር ላይ እንጂ በግማሽ ነገር ላይ አይደለም፤ ግማሽ ነገርም ለዘላለም አይጸናም፤ ለዘላለምም አይባረክም።»

ይህም ማለት፦ በወንድና በሴት ሁኔታ ያልተገኘ ማንኛውም ሰው፣ ማለትም ያላገባ ሰው፣ ሙሉ አካል ሳይሆን «ግማሽ አካል» ብቻ ይባላል፤ በረከትም በተጎዳና በጎደለ ነገር ላይ አታድርም፤ በሙሉ ስፍራ ላይ እንጂ፤ ግማሽ ነገርም ለዘላለም አይጸናም፤ ለዘላለምም አይባረክም።

በፓራሻችን መጀመሪያ ያዕቆብ አባታችን ገና ሚስት አግብቶ ያማረ ቤት አልመሠረተም ነበርና፣ መንፈሳዊ ደረጃው ገና ጎደሎ ነበር፤ ስለዚህም መላእክትን በሕልም ብቻ እንጂ በእውን ለማየት ገና አልተገባውም ነበር፤ በዚያን ጊዜም ከእነርሱ ጥበቃ አስፈልጎት ነበር።

በአንጻሩ በፓራሻችን መጨረሻ ያዕቆብ አባታችን ሚስት ለማግባትና የቅዱሳን የእስራኤል ቤት ዘሮች ሁሉ የወጡባቸውን የ«ሐሼም ነገዶች» ቅዱሳን ነፍሳት ወደ ዓለም ለማውረድ በቅቶ ነበር። ስለዚህ በዚያች ሰዓት መንፈሳዊ ደረጃው በፓራሻው መጀመሪያ ከነበረው እጅግ እጥፍ ድርብ ከፍ ያለ ነበር፤ ስለዚህም መላእክትን በእውን ለማየት ተገባው፤ ከእነርሱም ምንም ጥበቃ አላስፈለገውም።

የቤተሰብ ማዕቀፍ ታላቅ ኃይልና በእርሱ ላይ ጥረት የማድረግ አስፈላጊነት

ይህ ነገር የቤተሰብ ማዕቀፍ ኃይል ምን ያህል ታላቅ እንደሆነ ያስተምረናል። ያላገባ ሰው ምንም ያህል ቅዱስ ቢሆን፣ ገና ሙሉነት፣ ጥበቃ፣ በረከትና የሰማይ ርዳታ (ሲያታ ዲሽማያ) ይጎድለዋል። ሚስት አግብቶ ቅዱሳን ልጆችን ወደ ዓለም ለማምጣት የበቃ ሰው ግን በእውነት ሙሉ ነው፤ «በረከትን የሚይዝ ዕቃ» ነው፤ የቤተሰቡ ማዕቀፍም ልክ እንደ ተመሸገ ቅጥር ድንቅ ጥበቃ ይሰጠዋል።

ስለዚህ ሰው የቤተሰቡ ማዕቀፍ — ሐሼም ይጠብቀን — እንዳይፈርስ ለመጠበቅ ብዙ ኃይል ማዋል ያስፈልገዋል። ሰው ከውድ ሚስቱ ጋር ያለውን ሰላመ ቤት (ሻሎም ባይት) በሚገባ ለመጠበቅ የሚችለውን ሁሉ የማድረግ ግዴታ አለበት።

በእርግጥም ለሰላመ ቤት ውድና አስፈላጊ ምክርን ከፓራሻችን ራሷ ልንማር እንችላለን። በፓራሻችን ሐሼም ለያዕቆብ አባታችን በሌሊት ሕልም ተገልጦ «ተነሣ፥ ከዚህችም ምድር ውጣ፥ ወደ ተወለድህባትም ምድር ተመለስ» ብሎ እንዳዘዘው ተነግሯል።

ቢሆንም ያዕቆብ አባታችን ይህን በራሱ ውሳኔ ለማድረግ አልቸኮለም፤ ይልቁንም አስቀድሞ ውድ ሚስቶቹን ራሔልንና ልያን ጠርቶ ስለ ሕልሙ ነገራቸው፤ በዚህም ጉዳይ አማከራቸው፤ ፈቃዳቸውን ከተቀበለ በኋላ ብቻ ተነሥቶ ሥራውን አደረገ።

ይህ ነገር እንዲህ ያስተምረናል፦ በቤቱ ሁልጊዜ ሰላም እንዲያድር የሚፈልግ ማንኛውም ሰው ከሚስቱ ጀርባና ያለ እርሷ እውቀት ነገሮችን ፈጽሞ አያድርግ፣ ውሳኔዎችንም አይወስን፤ ይልቁንም በሕይወቱ በእያንዳንዱ እርምጃ ያሳትፋት፣ በዚያም ያማክራት፤ እርሷ ከተስማማች ብቻ ያድርገው፤ ካልሆነ ግን — ወዲያውኑ ይተወው።

ለምሳሌ፦ አንዳንድ ጊዜ ሰው ለመጸለይና ለመበርታት ወደ ጻዲቃን መቃብሮች የመሄድ ታላቅ ፍላጎት ይኖረዋል። በእርግጥ ይህ መልካምና ውድ ፍላጎት ነው፤ የጻዲቃንን መቃብሮች መጎብኘትም ታላቅ መብት ነው። ቢሆንም ለመሄድ ከመወሰኑ በፊት አስቀድሞ ሚስቱን ያሳትፍ፣ ፍላጎቱን ይንገራት፣ ለመሄድም ፈቃዷን ይጠይቅ፤ እርሷ በሙሉ ልብና በደስታ ከተስማማችለት ብቻ ያድርገው፤ ምክንያቱም በዚያን ጊዜ የእርሷ በረከት በጉዞው ትሸኘዋለች፣ ትከልለዋለችም፤ ጸሎቶቹም በሐሼም ፊት በፈቃድ እንዲቀበሉ ይበቃል።

ሚስትን ላለማሳዘን ክብሯን መጠበቅ

ነገር ግን ሚስቱ በሚገባና በእውነተኛ ምክንያቶች ይህን ባትስማማ፣ ያለ ፈቃዷ ለማድረግ አይግደርደር፤ ምክንያቱም በዚህ ኀዘን ያመጣባታል፤ ያም ኀዘን በእርሱ ላይ ታላቅ ክስ ያስነሣበታል፤ በዚህም ምክንያት የሰማይ ርዳታ ከእርሱ ይወሰዳል፤ ጸሎቶቹም ሁሉ ከሐሼም ፊት ይገፋሉ። ጠቢባኖቻችንም አስቀድመው እንዲህ ብለዋል፦ «ሰው ሁልጊዜ ሚስቱን ከማስቀየም ይጠንቀቅ፤ እንባዋ ቅርብ ስለሆነ የመበደሏ ቅጣትም ቅርብ ነው።»

ቀደም ሲል አንድ እጅግ የላቀ የቶራ ሊቅና ታላቅ ፈሪሀ እግዚአብሔር ያለው አይሁዳዊ አውቅ ነበር፤ ነገር ግን አንድ ታላቅ ጉድለት ነበረበት። ሚስቱን በውሳኔዎቹ ፈጽሞ አያሳትፋትም ነበር፤ ይልቁንም ለሚስቱ ምንም ሳያሳውቅ ተነሥቶ ያደርግ ነበር፤ ፈቃዷንና ስምምነቷን እንደማይጠይቅማ ግልጽ ነው። ወደ ጻዲቃን መቃብሮች የመሄድ ፍላጎት ሲያድርበት በቀላሉ «ይጠፋ» ነበር።

ሚስቱ በየጊዜው አዲስ ስለሚያመጣባት ጥልቅ ኀዘን ጻፈችልኝ። እኔም ከላይ የተጠቀሰውን የጠቢባኖቻችንን ቃል — «ሰው ሁልጊዜ ሚስቱን ከማስቀየም ይጠንቀቅ፤ እንባዋ ቅርብ ስለሆነ የመበደሏ ቅጣትም ቅርብ ነው» — እንዲያስታውሱት፣ በዚህም ውስጥ ታላቅ አደጋ እንዳለ እንዲጨምሩለት መለስኩ። እርሱ ግን ቃሉን ከቁም ነገር አልቆጠረውም፤ በተበላሸው መንገዱም ቀጠለ።

ብዙ ጊዜ ሳያልፍ አንድ ቀን በሰሜን ወዳሉት የጻዲቃን መቃብሮች እንደሄደ (ምናልባትም እንደ ልማዱ፣ ለሚስቱ ሳያሳውቅ) በመመለሻ መንገዱም በከባድ አደጋ እንደሞተ ነገሩኝ። ስለጠፉት እንዴት ያሳዝናል! ምክሬን ሰምቶ ቢሆን ኖሮ ከጉዞው በፊት የሚስቱን ፈቃድ በጠየቀ ነበር፤ ስምምነቷና በረከቷም በመንገዱ በሸኙት ከክፉ ሁሉም በጠበቁት ነበር፤ ዕድሜውም በረዘመ ነበር፤ ያለ ምንም ጥርጥርም ከትውልዱ የእስራኤል ታላላቆች አንዱ ለመሆን በበቃ ነበር።

የእርስ በርስ መከባበር ባልና ሚስትን ያስተሳስራል

በተነገረው ላይ መጨመር ያለበት፦ ሰው ሁልጊዜ ሚስቱን በክብር ለመያዝ፣ ለማቅረብና በሚችለው ሁሉ ደስ ለማሰኘት ሲጥር — በዚህ አማካይነት በልብና በነፍስ ከራሱ ጋር ያስተሳስራታል፤ ስለዚህም በባዕድ ስፍራዎች ትኩረትን መፈለግ ፈጽሞ አያስፈልጋትም። ባሏ ለራሷ ዘውድ ይሆናል፤ እርሷም ለእርሱ ራሷን ትሰጣለች፤ ፈቃዱንም በሙሉ ኃይሏ፣ በዓለም ባለው ፍቅርና ፈቃደኝነት ሁሉ ታደርጋለች።

ስለ ሚስትም እንዲሁ ነው፦ እርሷ ባሏን በታላቅ ክብር ለመያዝና ፈቃዱን ለማክበር ስትጥር፣ እንዲሁም — ሐሼም ይጠብቀን — ያለ ባሏ እውቀት ነገሮችን ፈጽሞ ሳታደርግ፣ ይልቁንም ልታደርገው በምትፈልገው ነገር ሁሉ ሁልጊዜ ፈቃዱንና ስምምነቱን ስትጠይቅ — ባሏ ከቤት ውጭ ባዕድ ነገሮችን መፈለግ አያስፈልገውም፤ ሐሼም ይጠብቀን፤ ይልቁንም ከወጣትነት ሚስቱ ጋር በሙሉ ልብና ነፍስ ይተሳሰራል፤ ሕይወቱንም ሁሉ ለእርሷ ይሰጣል።

በራምባም ጣፋጭ ቃላት እንፈጽም፤ የሚፈጽሟቸውም ብፁዓን ናቸው፤ ምክንያቱም በእስራኤል ውስጥ ያለ የእያንዳንዱ ቤት ስኬት መሠረት ናቸውና፦

«እንዲሁም ጠቢባን ሰው ሚስቱን ከራሱ በላይ እንዲያከብራት፣ እንደ ራሱም እንዲወዳት አዘዙ። ገንዘብ ካለውም — እንደ ገንዘቡ መጠን መልካም ነገርን ያብዛላት። ከመጠን ያለፈ ፍርሃትን አይጣልባት፤ ንግግሩም ከእርሷ ጋር በእርጋታ ይሁን፤ አይተክዝ፣ አይቆጣም። እንዲሁም ጠቢባን ሚስትን ባሏን እጅግ እንድታከብረው አዘዙ፤ እርሱንም ትፍራው፤ ሥራዋን ሁሉ በእርሱ ቃል ታድርግ፤ በዓይኖቿም እንደ መስፍን ወይም እንደ ንጉሥ ይሁን፤ በልቡ ምኞት ትሂድ፤ የሚጠላውንም ሁሉ ታርቅ። በትዳራቸው የቅዱሳንና የንጹሓን የእስራኤል ሴቶች ልጆችና ወንዶች ልጆች መንገድ ይህ ነው፤ በእነዚህም መንገዶች አኗኗራቸው ያማረና የተመሰገነ ይሆናል።»